Więcej o
prl
To jedno z tych śledztw, gdzie nie pojawia się major Downar. Czemu? Bo praca w milicji to nie jest miód i orzeszki.
Dałbym wam do pomocy Downara, ale on, biedaczysko, ciągle jeszcze w szpitalu.
- A właśnie - ożywił się Olszewski. - Zapomniałem zapytać, jak jego zdrowie?
- Trochę lepiej, ale musi jeszcze jakiś czas pobyć na obserwacji.
- Co to właściwie jest?
- Jakieś sprawy żołądkowe. Nerwica, oczywiście. Cóż chcecie...? W naszej robocie to albo owrzodzenie żołądka, albo w ogóle do zakładu psychiatrycznego. Tylko ten, kto u nas nie pracuje, nie zdaje sobie sprawy, jakiego rodzaju to robota. Myślę, że Downar niedługo pójdzie na emeryturę. Należy mu się to.
Zanim to zbrodni dojdzie, poznajemy Wojtka Kalinę, wiejskiego chłopaka, który wdał się - z miłości do pewnej eleganckiej Beaty, zdecydowanie poza jego ligą - w handel dolarami i trafił do więzienia. Wychodzi, do rodziców na wieś wracać się wstydzi, zresztą ojciec go wyklął, zniechęca się szybko narzuconą pracą w fabryce, wraca więc do dawnych kumpli i załapuje na fuchę ogrodnika w podwarszawskim pałacyku. Nieco dziwnego ogrodnika, bo każą mu się szkolić w sztukach walki i boksie, a do tego zakazują palenia i picia. Szybko okazuje się, że pałacyk jest luksusową szulernią dla dolarowych gości, a Wojtek jest przydatny do wprowadzenia porządku, jeśli trzeba. I jakoś to działa, chociaż Wojtkowi doskwiera nuda, do momentu, kiedy wezwany przez swojego szefa do warszawskiego mieszkania znajduje jego (szefa) zwłoki. Przerażony wizją recydywy ucieka z miejsca zbrodni i zaczyna się ukrywać, planując ucieczkę z kraju (”najlepiej do Ameryki Południowej, do Argentyny. Tam, bracie, taki kraj, że jak się zakopiesz w jakiej dziurze, to sam diabeł cię nie znajdzie. Słyszałem, że oni tam nawet żadnych dowodów osobistych nie wymagają. Możesz powiedzieć jakie chcesz nazwisko i każdy ci wierzy na słowo”). Na szczęście śledztwo prowadzą Olszewski i Kociuba, dokładni i uczciwi, szybko odkrywają, że Kalinę chciał ktoś wrobić, zwłaszcza kiedy zaczyna zeznawać fertyczna Marcysia, która sobie Wojtka bardzo upodobała po tym, jak nie nastawał na jej cnotę. Tytułowa krzyżówka z “Przekroju” pozwala udowodnić mordercy, że nie jest tym, za kogo się podaje.
Się je: domową kiełbasę (pod nalewkę), kapuśniak, słoninę i chleb (się wozi do więzienia); salceson, podgardlankę, krakowską, śledziki i nóżki w galarecie (gościom); ciastka, kruche rogaliki z dżemem; rybę w galarecie i pieczonego kurczaka (dla zaimponowania panience), truskawki z ogrodu, niesypane, wczorajsze kanapki z serem (milicja), jajecznicę z sześciu jaj, trzy porcje ruskich pierogów, litr mleka i kilka kawałków chleba (Wojtek), zupę pomidorową i naleśniki z serem (w barze mlecznym), kanapki z łososiem i z kawiorem, parę gatunków serów (u pana dyrektora), śledzia (a potem się chce pić), chleb, masło, kiełbasę, ser, marmoladę, miód i wreszcie jajecznicę z pół kopy jaj (na pięciu chłopa), domowe ciasto, bułki z kiełbasą serdelową, barszcz ukraiński, jaja sadzone z kaszą gryczaną i naleśniki z serem (znów bar mleczny).
Się pali: “Sporty”, „Winstony”, fajkę.
Się pije: piwo, nalewkę domowej roboty, koniak (chociaż można też mieć go w dupie), dobrą kawę, wino, wódkę, sok pomarańczowy (oczywiście podawany w karafce), śliwowicę, żytnią, żytnią eksportową, nalewkę z czarnej porzeczki (sama witamina).
Damsko-męsko:
Wprawdzie kilkakrotnie zaczepiały go usłużne dziewczęta, ale Wojtek bał się ich i uciekał. Zbyt dużo nasłuchał się w więzieniu o najrozmaitszych chorobach, a poza tym Zenon surowo mu zabronił zadawać się z takimi kobietami.
Chwilami przychodziło mu do głowy, że mógłby to osiągnąć siłą, że może powinien być gwałtowny, brutalny. „Wezmę ją siłą — myślał — a potem niech się dzieje, co chce”. I z mocnym postanowieniem użycia przemocy jechał do niej.
Każdy chłop zbytnik, choćby nawet i dyrektor.
Się podkpiwa:
(...) żeby się nas nie przestraszyła.
- A dlaczego miałaby się nas przestraszyć? - uśmiechnął się Kociuba. - Co to my nie sympatyczne chłopaki, czy co?
- Widzę, że zaczynasz robić postępy jako psycholog - uśmiechnął się Olszewski.
- A ty natomiast wyspecjalizowałeś się w zawodzie satyryka - odparował Kociuba. - Niedługo zaczniesz pisywać teksty do któregoś z kabaretów.
Sierżant skrzywił się z niesmakiem. - Z ogrodnikiem flirtował nie będę. Nie lubię.
Inne tego autora, inne z tej serii.
#153
Napisane przez Zuzanka w dniu środa listopada 18, 2026
Link permanentny -
Kategoria:
Czytam -
Tagi:
kryminal, panowie, prl, z-jamnikiem
- Skomentuj
Dwójka rezolutnych 9-latków - Ika i Groszek - mieszkają w jednej kamienicy, chodzą do jednej klasy i zwyczajnie lubią ze sobą spędzać czas. Wtem jeden z sąsiadów wtacza na podwórko zdezelowanego Opla Kapitäna, planując go naprawić. Pewnego deszczowego popołudnia nudzące się dzieci słyszą w radio komunikat o zaginięciu małego Jacusia, po czym okazuje się, że samochód mruga do nich światłami. To początek pierwszej z przygód - samochód potrafi mówić, sam się prowadzi i pomaga Ice i Groszkowi odnaleźć porwanego chłopca. Podczas przygody drugiej podwozi dzieci na opuszczone lotnisko, gdzie odbiera ich równie wiekowy Jak, z którym lecą do Afryki ratować pasażerów zaginionego samolotu. Wreszcie podczas leniwego popołudnia w Kazimierzu (gdzie jechało się z Warszawy 4 godziny pociągiem, a potem godzinę autobusem) Kapitan zabiera dwójkę bohaterów do statku kosmicznego, gdzie - nieświadomi - mają przekonać mieszkańców planety Vega, że wbrew krążącej w mediach opinii, ludzie nie są tak do końca źli.
Zacznę od tego, że żałuję, że nie przeczytałam tej książki w dzieciństwie, bo zapewne - patrząc na mój eklektyczny gust - byłaby jedną z moich ulubionych. Co jest o tyle dziwne, że maniakalnie czytałam wszystkie lektury, a mój egzemplarz oznaczony jest jako lektura klasy V. Więc jakim cudem?! Teraz już za bardzo przeszkadza mi dydaktyczny smrodek, jakim książka jest przepojona. Samochód zaczyna swoją opowieść od historii wojennej, wyjaśniając, że był Dobrym Niemcem[1] (sic!). Dzieci wzajemnie się mitygują, żeby nikt nie zarzucił im, że są niegrzeczne, bo grzeczność przede wszystkim. Milicjanci są pomocni, no chyba że przypadkiem mają tak samo na imię jak poszukiwany listem gończym. Wreszcie dwójka dzieci jako niewinni ambasadorowie - tu już przewracałam oczami co chwila.
[1] Muszę zresztą przyznać - choć tu, w Warszawie, brzmi to trochę… niedobrze - że rzecz się działa w Niemczech. Bo ja właśnie stamtąd pochodzę. Ale umówmy się, że porządny samochód tak jak porządny człowiek potrafi zachować swoją porządność na każdym miejscu kuli ziemskiej.
#123/#22
Napisane przez Zuzanka w dniu czwartek września 17, 2026
Link permanentny -
Kategorie:
Słucham (literatury), Czytam -
Tagi:
2026, mlodziezowe, panowie, prl
- Komentarzy: 3
Akcja zaczyna się dość niepozornie - malarz podaje się za znajomego dyrektora Galerii Trietiakowskiej i dzięki temu nikt nie niepokoi go, kiedy kopiuje akwarele Chagalla. Oczywiście po zakończeniu prac okazuje się, że spryciarz zabrał oryginały, a zostawił całkiem dobre kopie. Milicja w osobach pułkownika Sierpuchowa - starszego, bardziej elastycznego funkcjonariusza - i podporucznika Karsawina - młodego gniewnego (“jesteś w Polsce trzy godziny i już ci się wszystko nie podoba”), który chciałby szybko, szybko oraz zadaje dużo pytań - rozpoczyna śledztwo, które szybko utyka po znalezieniu zwłok malarza. Panowie sprawnie typują, że obrazy mogą wyjechać za granicę i rzeczywiście - trop wiedzie do Polski, a potem na Węgry, skąd dzieła i morderca mogą przemieścić się przez Jugosławię do Włoch, a potem nawet do USA. Dzięki temu radzieccy milicjanci odwiedzają Warszawę, Budapeszt i Szeged, gdzie mają czas na zawieranie przyjaźni (również bliższych, z piękną recepcjonistką), ucztowanie w najbardziej polecanych lokalach i nieco śledztwa. Sporo pościgów, zwrotów akcji, kolejny denaci znaczą ślad ucieczki mózgu całej operacji, na szczęście przestępca nie jest sprytniejszy od organów.
Się przynosi: paniom bukieciki kwiatów, kilka owoców, czekoladki, panom dobre słowo, co wystarczy oprócz odrobiny tupetu, żeby uzyskać dostęp do muzeum.
Się pije: kawę i koniak, kompoty i soki owocowe, soplicę, gruziniak, Egri Leányka.
Się je: pielmienie z masłem (najlepsze na prospekcie Leningradzkim w Moskwie), rybę w galarecie.
Się przywozi: radziecki koniak i czerwony kawior z Moskwy oraz haftowaną serwetkę od mamusi.
Się uprawia rozrywkę:
(...) - Pojedziemy do kongresowej, tam jest striptiz.
- A tfu! - żachnął się Sierpuchow. - Za stary jestem, żebym gołe baby oglądał.
Podporucznik Ksarsawin nie był od tego daleki, żeby jednak obejrzeć te gołe baby.
Się uczy języków: [Karsawin narzeka, że w Polsce nie ma otczestwa i nie wie, jak się zwrócić do poznanej atrakcyjnej recepcjonistki, wtedy słyszy o tym, że jest przydatna fraza “pani”, co go nieco irytuje] U nich nawet zwykły tofel to pantofel.
Inne tego autora.
#120/#21
Napisane przez Zuzanka w dniu piątek września 11, 2026
Link permanentny -
Kategorie:
Słucham (literatury), Czytam -
Tagi:
2026, kryminal, panowie, prl
- Skomentuj
Nietypowo, chociaż są przestępstwa i dwa trupy, to nie jest w zasadzie kryminał, ale historia dorastania osieroconej Pelagii. Niemowlę zostało podrzucone pod dom dziecka, z karteczką z personaliami i kilkoma artefaktami, między innymi złotym medalionem ze zdjęciem pięknej kobiety, pieczołowicie przechowanym dla niej w kolejnych placówkach wychowawczych. Ale nie jest to słodka bajka, bo to lata 60. w rozkwicie PRL-u. Brzydkie, wycofane, dzikie dziecko przechodzi przez kolejne placówki, pragnąc tylko przynależeć do kogoś, kto za to nie dostaje pensji. Po czym pojawia się Nonna, elegancka dama, która z niewiadomych przyczyn interesuje się małą Pelką, ale potem znika; Pelka zaczyna uciekać, żeby ją odnaleźć. Po kilku próbach odnajduje i wrasta w dziwną przestępczą rodzinę, która docenia Pelkową zręczność; przyuczają ją do roli kuny - włamywaczki. Po początkowych sukcesach sprawa się sypie, Pelka wraca do systemu, ale już jako pensjonariuszka zakładu poprawczego, gdzie ma na swoją obronę tylko pięści, spryt i szybkość. To ostatnie daje jej niespodziewanie przepustkę do klubu sportowego i nadzieję, że zmieni swoje dotychczasowe życie. Oczywiście nastolatka nie zaprzestaje szukania swojej matki, mimo że wszyscy twierdzą, że jej nie odnajdzie.
W zasadzie to jedna z tych historii, gdzie przestają być istotne realia, a na pierwszy plan wychodzi psychologia dorastania i wpływu otoczenia na kształtowanie się czyjejś osobowości. Dorastanie bez miłości jest trudne, nie dziwi specjalnie, że Pelka, zwana później Kuną i Mustelą, lgnie do każdego, kto okazuje jej choć minimum zainteresowania, nie analizując motywów. W tle przemiany - stan wojenny, który Pelkę przypadkiem odnajduje za granicą, co pozwala skontrastować zachodni blichtr z tym, co w Polsce. Dobroczynność, działacze sportowi i resortowi, prostytucja i złodziejstwo, przy czym ci drudzy wcale nie są aż tak mniej moralni od pierwszej grupy. Podsumowując, przyszłam po tanią rozrywkę, a dostałam historię, od której nie mogłam się oderwać.
Się kupuje: komplet Doroszewskiego za ogromną cenę na warszawskim wolumenie, materac z gąbki w Pewexie.
Się pije: brandy, czerwone Nebbiolo z Piemontu, Orvieto białe słodkie i wytrawne z Umbrii, Veuve Clicquot z Szampanii (zlewki z lokalu klasy LUX), bełt, różowe musujące węgierskie i wódkę, kawę, jabłecznik, soki owocowe i mokkę (na pokazie mody), wódkę zaprawioną zielem trojanki.
Się je: pulardę w maladze, zupę, dzwonko sielawy, chłodnik na chlebowym kwasie, pieczone mięso i truskawkowe lody, kiszkę pasztetową i płonące naleśniki, befsztyk, frytki, pieczoną kurę z sałatą i winem; przystawki, melbę i sery (na francuskim przyjęciu); zupę regeneracyjną z puszki z mięsem dzika, doprawianą tymiankiem i rozmarynem, zacierkową na mleku.
Się idzie na francuski targ:
Sałata francuska, chińska, podobna do liści mniszka, belle dame, piękna pani czyli srebrzysta lebioda, szparagi i najróżniejsze łodygi, kłącza, bulwy, jakich nigdy nie widziałam.
Owoce z Francji i całego świata. Jabłka z Normandii i afrykańskie ananasy z zielonym czubem, obłe awokado obok ociekających sokiem melonów. Greckie oliwki prosto z beczki, nabuzowane słońcem pomidory z Majorki.
I owoce morza. Pryzmy jeży morskich, krewetek, raczków, muli z Langwedocji hodowanych w ,morskich rozlewiskach; różowe kraby obłożone morszczyną, langusty jak potwory ze złego snu.
Szynki westwalskie, ze Szwarcwaldu, z Yorku, paryskie, parmeńskie, z Piemontu, suche wędliny, salami z Owernii. Wieprzowina i wołowina podzielone wedle gatunków, tusze baranie i jagnięcie, drób nadziewany orzechami, śliwkami, cząstkami pomarańczy i całe stosy małych ptaszków, każdy otulony płatkiem słoniny.
Inne tej autorki.
#116
Napisane przez Zuzanka w dniu poniedziałek września 7, 2026
Link permanentny -
Kategoria:
Czytam -
Tagi:
2026, kryminal, panie, prl
- Komentarzy: 4
Mężczyzna, zwany niegdyś “Dymitrem”, opowiada narratorowi historię sprzed kilkudziesięciu lat, z czasów świeżo po wojnie. Zostaje warunkowo zwolniony z więzienia, z aluzji można się domyślić, że za działalność w AK w czasie wojny i dostaje zadanie do wykonania. Ma pojechać do Bagnisk, miejsca rządzonego przez jego dawnego dowódcę z oddziału, Zygmunta, który był dla niego wzorem i ma potwierdzić teorię, iż dowódca jest zdrajcą, Złowrogim, który wydawał Polaków Niemcom. Przed nim był już w Bagniskach tajny agent, ale został zdekonspirowany i zabity. Zabiera jednego z współaresztowanych towarzyszy, stosik pieniędzy i jedzie, ale raczej żeby oczyścić imię Zygmunta z podejrzeń. Na miejscu znajduje piękną panią fryzjerkę, z którą tak zupełnie przy okazji wchodzi w bliższe stosunki, również kulinarne, oraz więcej znajomych z czasów okupacji. Sprawa rozwiązuje się podczas partii pokera w nocnym lokalu, a narrator zachwyca się pięknymi nogami dorosłej już córki “Dymitra”.
To dość nietypowy kryminał, mimo udziału milicji, taki bardziej rozliczeniowo-westernowy. Sporo czasu zajmują zachwyty damską anatomią i nocne dyskusje Polaków o pryncypiach. Jeden z bohaterów zastępuje frazą "batożę to" jeden z pospolitszych czasowników, trochę ubolewam, byłoby barwniej bez cenzury.
Się je: niedogotowany kapuśniak z chlebem, wiejską kiełbasę, pieczoną kurę, grzybki w occie, ogórki z beczki i sery rozmaite, jabłka z własnego ogródka, placki kartoflane, jajecznicę, zimne mięsa, sałatkę, pączka, bułkę z masłem, jajka po wiedeńsku.
Się nie je: sandacza pod beszamelem, śledzia po japońsku, rolmopsów, indyka w maladze, czerwonego kawioru astrachańskiego (bo nie ma).
Się pali: papierosy Triumf, gitany, “Magyara”.
Się pije: herbatę z termosu, samogon, starowin, wódkę, burgund, gdański gold-wasser, sok grapefruitowy, koniak, zbożową kawę, wodę borżomi (najlepszą na kaca), kawę z mlekiem.
Się leży: na rekamierce.
Inne z tej serii.
#114
Napisane przez Zuzanka w dniu piątek września 4, 2026
Link permanentny -
Kategoria:
Czytam -
Tagi:
klub-srebrnego-klucza, kryminal, panowie, prl
- Skomentuj
Rozczarowanie roku - tomik KAW z czerwonej serii mam niekompletny, brakuje zakończenia. Na szczęście można zapolować na audio na YT.
Milicja w osobie nieco pechowego majora, a potem podpułkownika Makowskiego, przez kilka lat usiłuje odkryć, kto stoi za serią napadów rabunkowych w Warszawie. Rzecz zaczyna się w 1965 roku od morderstwa w podwarszawskim Zygmuntowie, gdzie ginie funkcjonariusz, a jego służbowa broń zostaje skradziona. Potem przez kolejnych kilka lat, aż do lat 70., powtarza się scenariusz - na konwojentów napada mężczyzna z pistoletem, zwykle zabija jednego ze strażników, resztę rani i sprawnie ucieka. Mimo że napady odbywają się w biały dzień, świadków jest zwykle mało, a ich zeznania są mało wiarygodne. Wreszcie pewien przełom następuje po tym, jak Makowski radzi się swojego kolegi, profesora filozofii Żywieckiego, który buduje profil grupy przestępczej. Niestety, to bardziej beletryzacja przebiegu śledztwa, więc sprawa kończy się w momencie aresztowania zbrodniarzy na gorącym uczynku; nie wiadomo, jak planowali swoje zuchwałe ataki i czemu to robili.
Się nie zabezpiecza: pocisków po zabójstwie Kennedy’ego (a milicja i owszem).
Się nie produkuje: czarnych wartburgów i trabantów, żeby się nie myliły z mercedesami jak głosi żartobliwa plotka.
Się kupuje: półtora kilo polędwicy i pół kilo szynki (co oczywiście budzi podejrzenia).
Się pali: amerykańskie Morrisy.
Się nosi: amerykańskie szelki (ratują życie!).
Się zataja zdrady przed żoną: w imię męskiej solidarności (taki sobie kociak, w miarę przyjemny, w miarę głupi).
Inne tego autora.
#105/#18
Napisane przez Zuzanka w dniu piątek sierpnia 21, 2026
Link permanentny -
Kategorie:
Słucham (literatury), Czytam -
Tagi:
2026, kryminal, panowie, prl
- Skomentuj